VES verwachtingen voor 2020

VES Verwachting voor 2020

Hoe goed staan we er economisch voor en wat mogen we verwachten van 2020. Nadat het Bruto Binnenlands Product in 2015/16 met maar liefst 13% was gekrompen per capita vertoont deze per capita wederom een lichte economische groei van 1.3%. Dat is positief, maar toch veels te weinig omdat bij dit tempo het maar liefst 10 jaar zal duren alvorens we weer op het oude welvaartspeil komen van 2014. Ook moeten wij constateren dat het leeuwendeel van de groei van de afgelopen 2 jaren afkomstig is uit mijnbouwactiviteiten die niet alleen niet duurzaam zijn, maar ons land zeer afhankelijk houden van internationale ontwikkelingen. Immers, het was de prijzenval van onze grondstoffen die in combinatie met niet-prudent monetair- en fiscaalbeleid, hebben geleid tot de crisis van 2015/16.

De Goud & deviezenreserves zijn in 2019 toegenomen met ca. USD 80 miljoen. Dit is positief, maar daartegenover is onze nationale Staatsschuld in deze periode fors toegenomen en wel met meer dan SRD 2150 miljoen. Hiervoor moesten we in 2019 al meer dan SRD 1000 miljoen alleen aan rente betalen. De door de regerende coalitie in DNA inderhaast verhoogde kredietplafond kan niet  verbergen dat we de grens van verantwoord lenen hebben overschreden, hetgeen ook blijkt uit de 12,5% rente die met de laatste lening, ondanks onze goud en olie deviezen als  harde dekking, is opgelegd.

De grootste uitdaging betreft echter de overheidsfinanciën, dat is de tijdbom onder de broze monetaire stabiliteit. Hoe gaan we het Begrotingstekort fors terugbrengen, aangezien we met dit onverantwoorde beleid direct na de verkiezing weer in een diepe economische crisis zullen belanden. Het grote verschil met de 2015/16 crisis is evenwel, dat wij in de tussentijd een berg aan schulden hebben opgebouwd, die een langdurige last leggen op onze ontwikkeling, waardoor wij ons niet zo gemakkelijk uit de nieuwe crisi gaan kunnen lenen.

2020 is Verkiezingsjaar: L’histoire se repete

De recente geschiedenis van 2014-2016 leert ons dat in 2014 de neergang nog glashard door de Regering werd ontkend en verhuld, middels opsouperen van deviezenreserves aangevuld met monetaire financiering in 2015. Pas na de verkiezingen werd de crisis erkend om dan door veels te late en onvoldoende beleidscorrecties ons in een diepe crisis te storten in 2015-2016.

Indien we niet al vroeg in het jaar 2020 eerlijk het beleid ombuigen staat dit ons weer te wachten, ongeacht wie bij vrije en eerlijke verkiezingen door ons electoraat worden uitverkoren. Het roer moet derhalve al vroeg in 2020 om, liever ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald. Daartoe is nodig:

  1. een evenwichtige staatsbegroting met een tekort van maximaal 3% van BBP.
  2. een Staatsapparaat hervormingsprogram
  3. een in samenspraak met de private sector ontwikkeld productie stimuleringsprogramma, waarbij ambtenaren, na eventuele her/bijscholing, te werk gesteld kunnen worden.
  4. de corruptie, diefstal en verspilling van gemeenschapsmiddelen (i.c. de niet essentiële bestedingen, w.o. dienstreizen, buitensporige en niet dringend noodzakelijke projecten) die geen geld opleveren abrupt te stoppen. Afkondiging van de anti-corruptiewet zou al een goed begin zijn.
  5. prioriteit te geven aan de drugsbestrijding en de aanpak van money laundering alsook de ontneming van illegaal verkregen vermogen. Laat die 19,5 miljoen Euro een goede les zijn. De wereld volgt met argusogen hoe wij de drugsdoorvoer- en daaraan gekoppeld witwas activiteiten aanpakken.

Het is wel degelijk mogelijk om te komen op een duurzaam groeipad. Maar dat vereist onmiddellijk zowel korte termijn-, als structurele maatregelen, reeds in 2020. Het is geen enkel land gelukt om zonder sociale offers uit de crisis te komen. Maar daarvoor moet het vertrouwen terug. Voor het nemen van ingrijpende maatregelen zal in continu overleg moeten plaatsvinden met de sociale partners, niet alleen om de sociale pijn eerlijk te verdelen, maar vooral ook om tot effectieve incentives voor hernieuwde groei te komen.

De korte termijn vooruitzichten zijn niet fraai, maar we hebben een eenvoudige economie met vele on- en onderbenutte mogelijkheden. Met goed bestuur en hard en smart werken met inzet van ons allen kunnen we redelijk snel weer het verloren gegane welvaartsniveau verdienen.

Niemand heeft de wijsheid in pacht. Daarom moeten we alle kennis en kunde die wij als land bezitten en alle maatschappelijke groepen betrekken. Dit is een grote uitdaging, maar tra fas no de. Wij zijn ongetwijfeld daartoe in staat. Ons geliefd, mooi en potentieel rijk land biedt daartoe ruimschootse mogelijkheden. Bestuur en de leden van de VES zijn bereid daaraan bij te dragen.

De VES wenst alle burgers van Suriname een gezond, vruchtbaar, productief en welvarend 2020 toe.